95
15,13
12-04-2007

Rubriek: Alles met orde

|13|

Dubbellidmaatschap

 

Wat zegt de kerkorde over leden die tegelijk lid van een andere kerk willen zijn of die een zogenaamd voorkeurlidmaatschap aanvragen? Drie vragen over het lidmaatschap van de kerk.

 

Is het kerkordelijk mogelijk om ambtsdrager te zijn in de Hersteld Hervormde Kerk, terwijl je nog bent ingeschreven in de plaatselijke gemeente van de Protestantse Kerk in Nederland?

De beide kerken kennen geen dubbellidmaatschap. Men is dus òf van de Protestantse Kerk òf van de Hersteld Hervormde Kerk lid. Wie als ambtsdrager bevestigd is in de Hersteld Hervormde Kerk en daar als zodanig functioneert, is dus ‘tot een andere kerkgemeenschap’ overgegaan (om de woorden van ord. 2-7-2 te citeren), en behoort dus niet langer tot de gemeente van de Protestantse Kerk. Op grond daarvan kan de inschrijving in de hervormde gemeente worden beëindigd.
Daarbij dient de procedure te worden gevolgd van art. 9-2 (generale regeling ledenregistratie). Die houdt in dat iemand die niet tot de Protestantse Kerk wil behoren of zich daaraan heeft onttrokken, maar dat niet zelf wil bevestigen door schriftelijke opzegging, op basis van een verklaring van de kerkenraad kan worden uitgeschreven. Zo iemand ontvangt daarvan vanwege de synode bericht en kan eventueel de uitschrijving ongedaan maken.

 

Gastlidmaatschap

In onze gemeente is een jonge vrouw die rooms-katholiek is gedoopt. Zij wil nu belijdenis bij ons doen, omdat ze binnenkort met een hervormde man gaat trouwen en omdat ze het bij ons fijner vindt: ‘Je leert er meer, er is nauwer contact met God’. Ze wil alleen niet breken met de Rooms-Katholieke Kerk; ze is daar ook actief en wil dat niet loslaten omdat men haar zo nodig heeft in het kerkenwerk. Ze wil ook actief meedoen in onze gemeente en staat van harte achter de belijdenisvragen. In feite vraagt zij om een dubbellidmaatschap. Kan dat?

Een dubbellidmaatschap kent de kerkorde niet, maar er is wel iets dat er dichtbij komt, namelijk het gastlidmaatschap. Als gastleden kunnen worden ingeschreven leden van bepaalde andere kerken waarmee de PKN bijzondere betrekkingen onderhoudt. Dat zijn de kerken die lid zijn van de Raad van Kerken en een aantal (afgescheiden) kerken waarmee destijds een overeenkomst is gesloten. De regeling is met name bedoeld voor gemengd gehuwden en voor mensen die ver van hun eigen kerk wonen.
Wie tot de Rooms-Katholieke Kerk behoort (en blijft behoren) kan bij een gemengd huwelijk dus als gastlid worden ingeschreven bij een gemeente van de Protestantse Kerk. De rechten van de gastleden staan in de generale regeling van het gastlidmaatschap (artikel 6). Die gaan heel ver: ze kunnen voluit participeren in het gemeenteleven.

 

Voorkeurlidmaatschap

Ons bereiken nogal eens verzoeken tot voorkeurlidmaatschap, vooral vanuit de naburige hervormde gemeente. Omdat er tussen onze beide gemeenten geen modaliteitverschil is, hebben we in ons beleidsplan opgenomen, dat het verzoek (1) alleen ingewilligd wordt op pastorale gronden en (2) men eerst minstens een half jaar mee moet leven voordat het voorkeurlidmaatschap wordt ingewilligd.
Over dat laatste gaat onze vraag. Kan zo iemand voor dat half jaar een soort lidmaatschap aangeboden krijgen dat nog niet het passieve en actieve stemrecht biedt, maar wel bijvoorbeeld toegang tot het heilig avondmaal en huisbezoek bevat?

Het siert de gemeente dat er terughoudendheid wordt betracht bij het ‘inschrijven op verzoek’ van leden van een andere gemeente, zeker als er inhoudelijk geen grote verschillen zijn. Omdat de kerkorde de mogelijkheid geeft om een verzoek tot overschrijving te doen, kan de kerkenraad geen algemene regel uitvaardigen die daar van afwijkt, maar wel in het beleidsplan opnemen dat men in de regel pas tot inschrijving op verzoek over gaat als... (etc.). Het blijft een beslissing die per geval moet worden genomen.
In de tussentijd kunnen zij meeleven met de gemeente van voorkeur, dat staat in de kerk iedereen vrij. De kerkenraad kan hen als gast aan de tafel des Heren laten deelnemen (ord. 7-2-3), hen (met ‘consent’) laten dopen (ord. 6-2-5), enzovoort. Ze zijn geen gastleden en ze kunnen ook niet opgenomen worden in het register van degenen die blijk geven van verbondenheid met de gemeente (ord. 2-8) omdat ze dan als zodanig bij de SMRA moeten worden geregistreerd. Ze staan elders als gewone leden geregistreerd en dubbele registratie is niet mogelijk.
Men zal die gevallen dus voorlopig handmatig moeten registreren. Kortom: zolang officiële overschrijving niet heeft plaatsgevonden, blijven ze ingeschreven in de eigen (oude) gemeente. Ze kunnen in de gemeente van voorkeur alleen informeel geregistreerd worden.