Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) I.

Vande Diensten.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 2

Vande Diensten.

Artikel
2

De Diensten zijn vierderley: Der Dienaren des Woordts, der Doctoren, Ouderlinghen, ende Diaconen.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 3

Vande Diensten.

Artikel
3

Het sal niemant, al-hoe-wel hy een Doctor, Ouderlinck ofte Diaken is, geoorloft zijn den dienst des Woordts ende der Sacramenten te betreden, sonder Wettelijck daer toe beroepen te zijn: Ende wanneer yemant daer teghen doet, ende meermael vermaent zijnde, niet afstaet, soo sal de Classe oordeelen, ofmen hem voor eenen scheurmaecker verclaren, ofte op eenighe ander wijse Straffen sal.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 4

Vande Diensten.

Artikel
4

De Wettelijcke Beroepinge der ghener die te vooren inden Dienst niet gheweest en zijn, soo wel inde Steden als ten platten Lande, bestaet: Ten eersten in die Verkiesinghe, de welcke gheschieden sal door den Kercken-Raet ende Diakenen, mitsgaders het oordeel der Classen, ofte van twee ofte drie Naest-gheseten Dienaren, ende in plaetsen daer gheen Kercken-Raet en is, door de Classe met bidden ende vasten. Ten anderen, in de Examinatie, ofte ondersoeckinghe beyde der Leere ende des Levens, de welcke by de selve staen sal, vanden welcken sy vercoren werden: Wel-verstaende dat Nieuwelinghen, Mispriesters, Monicken, ende die andersins eenighe Secte verlaten hebben, niet sullen toeghelaten worden, voor dat sy seker tijt beproeft zijn. Ten derden, inde Approbatie ende goet-kenninghe der Overheyt vande plaetse respectivelick (de welcke sy sullen aenghegheven worden, om te vernemen of sy hares Levens ofte Borgherlijcken wandels halven eenige Wettelijcke oorsaecke heeft te wederspreken) ende der gantscher Ghemeynte, Wanneer den naem des Dienaers den tijt van veerthien daghen inder Kercken vercondight zijnde, geen hindernissen daer teghen en coomt. Ten laetsten, inde opentlijcke Bevestinghe voor der Ghemeynte, de welcke met behoorlijcke Stipulatie ende af-vraginghen, vermaninghen, Ghebedt ende oplegginge der handen vanden Dienaer die de bevestinghe doet (ofte eenigen anderen, daer meer Dienaren zijn) toegaen sal, Naer het Formulier daer van zijnde. Wel-verstaende dat de oplegginghe der handen sal moghen ghedaen worden inde Classicale vergaderinghe aenden nieuwen ghepromoveerden Dienaer, die ghesonden wordt inde Kercken onder t’ Cruyce.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 5

Vande Diensten.

Artikel
5

Nopende die Dienaers die nu alreede inde dienst des Woorts zijnde tot een ander Ghemeynte beroepen werden, sal desgelijcx soodanighe beroepinghe gheschieden, soo wel inde Steden als te platte Lande, by den Kercken-Raet ende Diakenen, ende het oordeel ofte advijs vande Classe, ofte ymmers van twee ofte drie Naest-gheseten Dienaren der selver, soo het selve gheschieden can, Ende inde plaetsen daer gheen Kercken-Raet en is, by de Classe: alwaer de voorsz. beroepenen verthoonen sullen goede Kerckelijcke attestatie van Leere ende Leven. Ende alsoo den Magistraet vander plaetse respectivelijck aenghegheven, ende der Ghemeynte den tijd van veerthien daghen voorghestelt zijnde als boven, sullen met voorgaende Stipulatie ende gebeden bevestight werden.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 6

Vande Diensten.

Artikel
6

Sal oock gheen Dienaer dienst moghen aennemen in eenighe particuliere Heerlijckheden, Gasthuysen ofte andersins, ten zy dat hy voor henen gheadmitteert ende toeghelaten zy, volgende die voorgaende Artijckelen: ende sal oock niet min als ander der Kercken-ordeninghe onderworpen zijn.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 7

Vande Diensten.

Artikel
7

Niemant en sal tot den Dienst des Woordts beroepen worden, sonder hem in een seker plaetse te stellen, ten waer dat hy ghesonden worde om hier ofte daer te Predicken inde Gemeynten onder t’ Cruyce, ofte andersins om Kercken te vergaderen.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 8

Vande Diensten.

Artikel
8

Een Dienaer eens Wettelijcken beroepen zijnde, mach die Ghemeynte daer hy sonder Conditie aenghenomen is, niet verlaten, om elders een beroepinghe aen te nemen, sonder bewillinge des Kercken-Raets met de Diakenen ende de ghene die te vooren in dienste van Ouderlincx-schap ende Diaken-schap gheweest zijn, mitsgaders die vande Magistraet ende met voorweten vande Classe, Ghelijck oock gheen ander Kercke hem sal moghen ontfanghen, eer hy Wettelijcke ghetuygenisse zijns afscheyts vande Kercke ende Classe, daer hy ghedient heeft, verthoont hebbe.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 9

Vande Diensten.

Artikel
9

Op d’ andere zijde sal den Kercken-Raet, als Representerende die Ghemeynte, oock ghehouden zijn haer Dienaers van behoorlijcke onderhoudt te versorghen, ende sonder kennisse ende oordeel des Classis niet te verlaten, de welcke oock, by ghebreecke van onderhoudt, sal oordeelen of die voorschreven Dienaers te versetten zijn, ofte niet.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 10

Vande Diensten.

Artikel
10

Dewijle een Dienaer des Woorts eens Wettelijck, als boven, beroepen zijnde, zijn leven lanck aenden Kercken-dienst verbonden is, soo sal hem niet gheoorloft zijn hem tot een anderen staet des levens te begheven, Ten zy om groote ende wichtighe oorsaecken, daer van die Classe kennisse nemen ende oordeelen sal.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 11

Vande Diensten.

Artikel
11

Soo het gheschiet dat eenighe Dienaers door ouderdom, sieckte ofte andersins onbequaem worden tot oeffeninghe hares Dienstes, soo sullen sy nochtans des niet te min de eere ende den name eens Dienaers behouden, ende van die Kercke die sy ghedient hebben, eerlijcken in haren nootdruft (ghelijck oock de Weduwen ende Weesen der Dienaren int ghemeen) versorghet worden.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 12

Vande Diensten.

Artikel
12

Soo eenighe Dienaers om die voorschreven ofte eenighe ander oorsaecken haren dienst voor eenen tijdt onderlaten moesten (t’ welck sonder advijs des Kercken-Raets niet gheschieden en sal) soo sullen sy nochtans tot allen tijden de beroepinghe der Ghemeenten onderworpen blijven.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 13

Vande Diensten.

Artikel
13

Het sal niemant gheoorloft zijn, den dienst zijnder Kercken onderlatende ofte in geenen sekeren dienst zijnde, hier ende daer te gaen Predicken buyten consent ende authoriteyt des Synodi ofte Classis: Ghelijck oock niemandt in een ander Kercke eenige Predicatie sal moghen doen ofte Sacramenten bedienen, sonder bewillinghe des Kercken-Raets.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 14

Vande Diensten.

Artikel
14

Der Dienaren Ampt is inden Ghebeden ende bedienighe des Woordts aen te houden, die Sacramenten uyt te rijcken, op haer mede-broeders, Ouderlinghen ende Diakenen, mitsgaders de Ghemeenten goede acht te nemen, ende ten laetsten met die Ouderlinghen die Kerckelijcke Discipline te oeffenen, ende te besorghen dat alles eerlijck ende met order gheschiede.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 15

Vande Diensten.

Artikel
15

Onder de Dienaren des Woordts sal ghelijckheyt gehouden worden, aengaende de Lasten hares Dienstes, mitsgaders oock in andere dinghen soo veel moghelicken is, volghende het oordeel des Kercken-Raets, ende (dies van noode zijnde) des Classis: het welcke oock in Ouderlinghen ende Diakenen te onderhouden is.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 16

Vande Diensten.

Artikel
16

Het Ampt der Doctoren ofte Professoren inder Theologie is, de heylighe Schriftuere uyt te legghen, ende de suyvere Leere teghen de Ketterijen ende Doolinghen voor te staen.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 17

Vande Diensten.

Artikel
17

Die Ghemeynten sullen Arbeyden, datter Studenten inder Theologie zijn, die ex bonis publicis onderhouden werden.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 18

Vande Diensten.

Artikel
18

Inde Kercken daer meer bequame Predicanten zijn, salmen t’ ghebruyck der Propositien aenstellen, om door sulcken oeffeninghen eenighe tot den dienst des Woordts te bereyden. Wel-verstaende dat gheen Proponenten die gemeente openbaerlijck vanden Predick-stoel sullen Leeren, dan die Wettelijck gheexamineert ende bequaem ghekent zijn inde Vniversiteyt ofte Classe: ende en sullen nochtans haer niet vervorderen die Sacramenten te bedienen, totter tijt toe sy volcomelijcken beroepen ende bevestight zijn.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 19

Vande Diensten.

Artikel
19

De Kercken-Raden sullen alomme toesien datter goede School-Meesters zijn, die niet alleen die kinderen leeren lesen, schrijven, spraecken ende vrije Consten, maer oock die selfde inder Godtsalicheyt ende inden Catechismo onderwijsen.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 20

Vande Diensten.

Artikel
20

De Ouderlinghen sullen door het oordeel des Kercken-Raets ende der Diakenen vercoren worden, Soo dat het na de gheleghentheydt van een yder Kercke vry sal zijn, soo veel Ouderlinghen alsser van noode zijn de Ghemeente voor te stellen, om van die selve (ten ware datter eenigh beletsel voor-viele) gheapprobeert ende goet ghekent zijnde, met openbare Ghebeden ende stipulatien bevestight te worden: ofte een dobbel ghetal, om het halve deel by der Ghemeente vercoren op de selve wijse inden Dienst te bevestighen, volghende het formulaer daer van zijnde.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 21

Vande Diensten.

Artikel
21

Der Ouderlinghen Ampt is, behalven t’ ghene dat boven, Artijckel veerthien, gheseyt is, hen met den Dienaer des Woords gemeyn te zijn, opsicht te hebben dat de Dienaren, mitsgaders hare ander medehulpers ende Diakenen hare Ampt ghetrouwelijcken bedienen, ende die besoeckinghe te doen, naer dat de gheleghentheyt des tijts ende der plaetsen, tot stichtinghe der Ghemeenten soo voor als naer het Nachtmael can lijden, om bysonder de Lidtmaten der Ghemeenten te vertroosten ende te onderwijsen, ende oock andere tot de Christelijcke Religie te vermanen.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 22

Vande Diensten.

Artikel
22

De selve wijse die vande Ouderlinghen gheseyt is, salmen oock onderhouden in de Verkiesinghe, approbatie ende bevestinghe der Diakenen.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 23

Vande Diensten.

Artikel
23

Der Diakenen eyghen Ampt is, de Aelmoessen ende ander Armen-goederen neerstelijck te versamelen, ende de selve ghetrouwelijcken ende vlijtighlijck naer den eysch der behoeftighen, beyde der inghesetenen ende vreemden met ghemeyn advijs uyt te deelen, de benauden te besoecken ende te vertroosten, ende wel toe te sien dat de Aelmoessen niet misbruyckt en worden, waer van sy rekeninghe sullen doen inden Kercken-Raet, ende oock (soo yemandt daer by wil zijn) voor der Ghemeenten, tot sulcken tijdt als het de Kercken-Raet goet vinden sal.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 24

Vande Diensten.

Artikel
24

De Diakenen sullen ter plaetse daer Huyszit-Meesters ofte andere Aelmoesseniers zijn, op de selve begheeren goede Correspondentie met hen te willen houden, ten eynde de Aelmoessen te beter uytghedeelt moghen worden onder de ghene die meest ghebreck hebben.

Kerkorde ’s-Gravenhage (1586) Art. 25

Vande Diensten.

Artikel
25

De Ouderlinghen ende Diakenen sullen twee jaren dienen, ende alle jaer sal het halve deel verandert, ende andere in de plaetse ghestelt werden, ten ware dat de gheleghentheydt ende t’ profijt van eenighe Kercken anders vereyschte.