Kerkorde GG (2008)

Kerkenordening gesteld in de Nationale Synode der Gereformeerde Kerken, samengeroepen en gehouden op last van de Hoogmogende Heren Staten-Generaal van de Verenigde Nederlanden; binnen Dordrecht, in de jaren 1618 en 1619, na enige aanpassing van de taalvorm geautoriseerd door de Generale Synode 2007 van de Gereformeerde Gemeenten.

Bron: 

Deputaatschap Kerkrecht van de Gereformeerde Gemeenten, In goede orde. Handleiding en toelichting bij de kerkelijke rechtsgang, z.p. © 2007 [2008], 121-144

Kerkorde GG (2008) Art. 1

Artikel
1

Om goede orde in de gemeente van Christus te onderhouden zijn daarin nodig de diensten, samenkomsten, opzicht der leer, sacramenten en ceremoniën, en christelijke straf, waarvan hierna ordelijk zal gehandeld worden.

Kerkorde GG (2008) HI.

Van de diensten

Kerkorde GG (2008) Art. 2

Van de diensten

Artikel
2

De diensten zijn vierderlei: der dienaren des Woords, der doctoren, der ouderlingen, en der diakenen.

Kerkorde GG (2008) Art. 3

Van de diensten

Artikel
3

Het zal niemand, alhoewel hij een doctor, ouderling of diaken is, geoorloofd zijn de dienst des Woords en der sacramenten te betreden zonder wettig daartoe geroepen te zijn. En wanneer iemand daartegen doet en, meermalen vermaand zijnde, niet afstaat, zo zal de classis oordelen of men hem voor een scheurmaker verklaren of op enige andere wijze straffen zal.

Kerkorde GG (2008) Art. 4

Van de diensten

Artikel
4

De wettige beroeping dergenen die tevoren in de dienst niet geweest zijn, zowel in de steden als ten plattenlande, bestaat:
ten eerste in de verkiezing, welke na voorgaand vasten en bidden geschieden zal door de kerkenraad en de diakenen, en dat niet zonder (goede correspondentie met de christelijke overheid der plaats respectievelijk, en) voorweten of advies van de classis, waar het tot nog toe gebruikelijk is geweest;
ten andere in de examinatie of onderzoeking beide der leer en des levens, welke staan zal bij de classis, ten overstaan van de gedeputeerden der synode of enigen van hen;
ten derde in de approbatie en goedkeuring (van de overheid, en daarna ook) van de lidmaten der gereformeerde gemeente van de plaats, wanneer, de naam van de dienaar de tijd van veertien dagen in de kerk verkondigd zijnde, geen hindernis daartegen komt;
ten laatste in de openlijke bevestiging voor de gemeente, welke met behoorlijke stipulatie en afvragingen, vermaningen, gebed en oplegging der handen van de dienaar die de bevestiging doet (of enige anderen, waar meer dienaren zijn) toegaan zal, naar het formulier daarvan zijnde. Welverstaande dat de oplegging der handen zal mogen gedaan worden in de classicale vergadering aan de nieuwe gepromoveerde dienaar, die gezonden wordt in de kerken onder het kruis.

Door de Generale Synode 2007 van de Gereformeerde Gemeenten is in haar vergadering van 31 januari 2008 als aantekening bij artikel 4 en behorende tot het statuut van de Gereformeerde Gemeenten het volgende vastgesteld:

De rechtsverhouding tussen kerkenraad en dienaar des Woords is een kerkelijke rechtsverhouding van geheel eigen aard (een zogeheten rechtsverhouding sui generis), die beheerst wordt door de bepalingen van het eigen kerkrecht van de Gereformeerde Gemeenten, die gebaseerd zijn op de Bijbel als Gods Woord, de daarop gegronde Formulieren van Enigheid alsmede de Dordtse Kerkorde.

Kerkorde GG (2008) Art. 5

Van de diensten

Artikel
5

Nopens de dienaren die, nu alreeds in de dienst des Woords zijnde, tot een andere gemeente beroepen worden, zal desgelijks zodanige beroeping (met correspondentie als voren) geschieden, zowel in de steden als ten plattelande, bij de kerkenraad en de diakenen met advies of approbatie van de classis, alwaar de voorzeide beroepenen vertonen zullen goede kerkelijke attestatie van leer en leven; en alzo (bij de magistraat van de plaats respectievelijk geapprobeerd en) aan de gemeente de tijd van veertien dagen voorgesteld zijnde, als boven, zullen ze met voorgaande stipulatiën en gebeden bevestigd worden. (Onverkort, in hetgeen hiervoor gezegd is, iemands deugdelijk recht van presentatie of enig ander recht, voor zoveel het stichtelijk kan worden gebruikt, zonder nadeel van Gods kerk en goede kerkenorde, waarop de hoge overheden en synoden der respectieve provinciën wel gelieven te letten, en ten beste van de kerken nodige orde te stellen).

Kerkorde GG (2008) Art. 6

Van de diensten

Artikel
6

Ook zal geen dienaar dienst mogen aannemen in enige particuliere heerlijkheden, gasthuizen of anderszins, tenzij dat hij voorheen geadmitteerd en toegelaten is, volgens de voorgaande artikelen; en hij zal ook niet minder dan anderen de kerkenordening onderworpen zijn.

Kerkorde GG (2008) Art. 7

Van de diensten

Artikel
7

Niemand zal tot de dienst des Woords geroepen worden zonder hem in een zekere plaats te stellen, tenzij dat hij gezonden wordt om hier of daar te prediken in de gemeenten onder het kruis, of anderszins om kerken te vergaderen.

Kerkorde GG (2008) Art. 8

Van de diensten

Artikel
8

Men zal geen schoolmeesters, handwerkslieden of anderen, die niet gestudeerd hebben, tot het predikambt toelaten, tenzij dat men verzekerd is van hun singuliere gaven: godzaligheid, ootmoedigheid, zedigheid, goed verstand en discretie, mitsgaders gaven van welsprekendheid. Zo wanneer dan zodanige personen zich  tot de dienst presenteren, zal de classis hen (indien het de synode goedvindt) eerst examineren en, naardat ze hen in het examen bevindt, hen een tijd lang laten in het privé proponeren, en dan voorts met hen handelen als zij oordelen zal stichtelijk te wezen.

Kerkorde GG (2008) Art. 9

Van de diensten

Artikel
9

Nieuwelingen, mispriesters, monniken en die anderszins enige sekte verlaten, zullen niet toegelaten worden tot de kerkendienst, dan met grote zorgvuldigheid en voorzichtigheid, nadat ze ook een zekere tijd eerst wel beproefd zijn.

Kerkorde GG (2008) Art. 10

Van de diensten

Artikel
10

Een dienaar, eens wettig beroepen zijnde, mag de gemeente waar hij zonder conditie aangenomen is, niet verlaten om elders een beroeping aan te nemen, zonder bewilliging van de kerkenraad met de diakenen (en degenen die tevoren in dienst van ouderlingschap en diakenschap geweest zijn, mitsgaders die van de magistraat), en met voorweten van de classis, gelijk ook geen andere kerk hem zal mogen ontvangen eer hij wettige getuigenis van zijn afscheid van de kerk en classis waar hij gediend heeft, vertoond heeft.

Kerkorde GG (2008) Art. 11

Van de diensten

Artikel
11

Aan de andere zijde zal de kerkenraad, als representerende de gemeente, ook gehouden zijn zijn dienaren van behoorlijk onderhoud te verzorgen, en zonder kennis en oordeel van de classis niet te verlaten, welke ook bij gebrek van onderhoud zal oordelen of de voorschreven dienaren te verzetten zijn of niet.

Kerkorde GG (2008) Art. 12

Van de diensten

Artikel
12

Dewijl een dienaar des Woords, eens wettig, als boven, beroepen zijnde, zijn leven lang aan de kerkendienst verbonden is, zo zal het hem niet geoorloofd zijn zich tot een andere staat des levens te begeven,  tenzij om grote en gewichtige oorzaken, waarvan de classis kennisnemen en oordelen zal.

Kerkorde GG (2008) Art. 13

Van de diensten

Artikel
13

Zo het geschiedt dat enige dienaren door ouderdom, ziekte of anderszins onbekwaam worden tot uitoefening van hun dienst, zo zullen zij nochtans desniettemin de eer en de naam van een dienaar behouden, en van de kerk die zij gediend hebben, eerlijk in hun nooddruft (gelijk ook de weduwen en wezen der dienaren in het algemeen) verzorgd worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 14

Van de diensten

Artikel
14

Zo enige dienaren om de voorschreven of enige andere oorzaken hun dienst voor een tijd onderlaten moeten (hetwelk zonder advies van de kerkenraad niet geschieden zal), zo zullen zij nochtans te allen tijde de beroeping der gemeenten onderworpen zijn en blijven.

Kerkorde GG (2008) Art. 15

Van de diensten

Artikel
15

Het zal niemand geoorloofd zijn, de dienst van zijn kerk onderlatende, of in geen zekere dienst zijnde, hier en daar te gaan prediken buiten consent en autoriteit van de synode of classis. Gelijk ook niemand in een andere kerk enige predikatie zal mogen doen of sacramenten bedienen zonder bewilliging van de kerkenraad.

Kerkorde GG (2008) Art. 16

Van de diensten

Artikel
16

Het ambt van de dienaren is in de gebeden en bediening des Woords aan te houden, de sacramenten uit te reiken, op hun medebroeders, ouderlingen en diakenen, mitsgaders de gemeente goede acht te nemen, en ten laatste met de ouderlingen de kerkelijke discipline uit te oefenen, en te bezorgen dat alles eerlijk en met orde geschiedt.

Kerkorde GG (2008) Art. 17

Van de diensten

Artikel
17

Onder de dienaren des Woords zal gelijkheid gehouden worden aangaande de lasten van hun dienst, mitsgaders ook in andere dingen, zoveel mogelijk is, volgens het oordeel van de kerkenraad, en (dies van node zijnde) van de classis; hetwelk ook in ouderlingen en diakenen te onderhouden is.

Kerkorde GG (2008) Art. 18

Van de diensten

Artikel
18

Het ambt van de doctoren of professoren in de theologie is de Heilige Schrift uit te leggen en de zuivere leer tegen de ketterijen en dwalingen voor te staan.

Kerkorde GG (2008) Art. 19

Van de diensten

Artikel
19

De gemeenten zullen arbeiden dat er studenten in de theologie zijn, die door hen (ex bonis publicis) onderhouden worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 20

Van de diensten

Artikel
20

In de kerken waar meer bekwame predikanten zijn, zal men het gebruik van de propositiën instellen, om door zulke oefeningen enigen tot de dienst des Woords te bereiden, volgende in dezen de orde daarvan bij deze synode speciaal gesteld.

Kerkorde GG (2008) Art. 21

Van de diensten

Artikel
21

De kerkenraden zullen alom toezien dat er goede schoolmeesters zijn, die niet alleen de kinderen leren lezen, schrijven, spraken en vrije kunsten, maar ook hen in de godzaligheid en in de catechismus onderwijzen.

Kerkorde GG (2008) Art. 22

Van de diensten

Artikel
22

De ouderlingen zullen door het oordeel van de kerkenraad en van de diakenen verkoren worden, zodat het naar de gelegenheid van een iedere kerk vrij zal zijn zo veel ouderlingen als er van node zijn aan de gemeente voor te stellen om, van deze (tenzij dat er enig beletsel voorviel) geapprobeerd en goedgekeurd zijnde, met openbare gebeden en stipulatiën bevestigd te worden; of een dubbel getal, om het halve deel bij de gemeente verkoren te worden en op dezelfde wijze in de dienst te bevestigen, volgende het formulier daarvan zijnde.

Kerkorde GG (2008) Art. 23

Van de diensten

Artikel
23

Het ambt van de ouderlingen is, behalve wat boven, artikel zestien, gezegd is hun met de dienaar des Woords gemeen te zijn, opzicht te hebben dat de dienaren, mitsgaders hun andere medehelpers en diakenen hun ambt getrouw bedienen, en de bezoeking te doen, naardat de gelegenheid van de tijd en van de plaats, tot stichting der gemeente, zo vóór als na het Nachtmaal kan lijden, om bijzonder de lidmaten der gemeente te vertroosten en te onderwijzen, en ook anderen tot de christelijke religie te vermanen.

Kerkorde GG (2008) Art. 24

Van de diensten

Artikel
24

Dezelfde wijze die van de ouderlingen gezegd is, zal men ook onderhouden in de verkiezing, approbatie en bevestiging der diakenen.

Kerkorde GG (2008) Art. 25

Van de diensten

Artikel
25

Het eigen ambt van de diakenen is de aalmoezen en andere armengoederen naarstig te verzamelen en deze getrouw en vlijtig naar de eis der behoeftigen, beide der ingezetenen en vreemden, met algemeen advies uit te delen, de benauwden te bezoeken en te vertroosten en wel toe te zien dat de aalmoezen niet misbruikt worden, waarvan zij rekening zullen doen in de kerkenraad en ook (zo iemand daar bij wil zijn) voor de gemeente, tot zulk een tijd als de kerkenraad het goedvinden zal.

Kerkorde GG (2008) Art. 26

Van de diensten

Artikel
26

De diakenen zullen ter plaatse waar huiszittenmeesters of andere aalmoezeniers zijn, van dezen begeren goede correspondentie met hen te willen houden, teneinde de aalmoezen te beter uitgedeeld mogen worden onder degenen die het meest gebrek hebben.

Kerkorde GG (2008) Art. 27

Van de diensten

Artikel
27

De ouderlingen en diakenen zullen twee jaren dienen, en elk jaar zal het halve deel veranderd en anderen in de plaats gesteld worden, tenzij dat de gelegenheid en het profijt van enige kerk anders vereist.

Kerkorde GG (2008) Art. 28

Van de diensten

Artikel
28

Gelijk het ambt der christelijke overheden is de heilige kerkendienst in alle manieren te bevorderen, deze met hun exempel de onderdanen te recommanderen en de predikanten, ouderlingen en diakenen in alle voorvallende nood de hand te bieden en bij hun goede ordening te beschermen, alzo zijn alle predikanten, ouderlingen en diakenen schuldig de ganse gemeente vlijtig en oprecht in te scherpen de gehoorzaamheid, liefde en eerbiediging die zij de magistraten schuldig zijn; en zullen alle kerkelijke personen met hun goed exempel in dezen de gemeente voorgaan en door behoorlijk respect en correspondentie de gunst der overheden tot de kerken zoeken te verwekken en te behouden, teneinde, een ieder het zijne in des Heeren vreze aan weerszijden doende, alle achterdenken en wantrouwen mag worden voorkomen en goede eendracht tot der kerken welstand onderhouden.

Kerkorde GG (2008) HII.

Van de kerkelijke samenkomsten

Kerkorde GG (2008) Art. 29

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
29

Vierderlei kerkelijke samenkomsten zullen onderhouden worden: de kerkenraad, de classicale vergaderingen, de particuliere synode en de generale of nationale.

Door de Generale Synode 2007 van de Gereformeerde Gemeenten is in haar vergadering van 12 september 2007 als aantekening bij artikel 29 en behorende tot het statuut van de Gereformeerde Gemeenten het volgende vastgesteld:

De kerk als plaatselijke gemeente is rechtspersoon en wordt bestuurd door de kerkenraad. Deze wordt rechtens vertegenwoordigd door de preses en de scriba van de kerkenraad. De kerkenraad kan daarnaast voor bepaalde zaken de vertegenwoordigingsbevoegdheid opdragen aan twee of meer leden uit zijn midden.
De in een meerdere vergadering, zijnde de classis, de particuliere synode en de generale synode samenkomende kerken vormen ook een lichaam dat rechtspersoonlijkheid heeft. De rechtspersoon wordt tijdens de vergadering vertegenwoordigd door de preses en de scriba van de vergadering.
Na het sluiten van de vergadering wordt de generale synode vertegenwoordigd door het Deputaatschap Vertegenwoordiging en Voorlichting en door de overige deputaatschappen binnen de grenzen van hun mandaat.
Deputaatschappen worden in het rechtsverkeer vertegenwoordigd door de voorzitter en de secretaris.
De classis en de particuliere synode worden na het sluiten van hun vergadering in zaken die ter vergadering dienden waar nodig rechtens vertegenwoordigd door de preses en de scriba van de laatstgehouden vergadering.
Classis en particuliere synode kunnen daarnaast deze vertegenwoordigingsbevoegdheid voor bepaalde zaken bij mandaat opdragen aan twee of meer leden uit haar midden dan wel aan een deputaatschap
.
 

Kerkorde GG (2008) Art. 30

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
30

In deze samenkomsten zullen geen andere dan kerkelijke zaken, en deze op kerkelijke wijze, behandeld worden. In meerdere vergaderingen zal men niet behandelen dan hetgeen dat in mindere niet heeft afgehandeld kunnen worden of dat tot de kerken der meerdere vergadering in het algemeen behoort.

Kerkorde GG (2008) Art. 31

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
31

Zo iemand zich beklaagt door de uitspraak der mindere vergadering verongelijkt te zijn, zal deze zich op een meerdere kerkelijke vergadering beroepen mogen; en hetgeen door de meeste stemmen goedgevonden is, zal voor vast en bondig gehouden worden, tenzij dat het bewezen wordt te strijden tegen het Woord Gods of tegen de artikelen in deze generale synode besloten, zo lang als ze door geen andere generale synode veranderd zijn.

Kerkorde GG (2008) Art. 32

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
32

De handelingen van alle samenkomsten zullen met aanroeping van de Naam Gods aangevangen en met een dankzeggen besloten worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 33

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
33

Die tot de samenkomst afgezonden worden, zullen hun credentiebrieven en instructies, ondertekend zijnde van degenen die hen zenden, meebrengen, en dezen zullen alleen keurstemmen hebben.

Kerkorde GG (2008) Art. 34

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
34

In alle samenkomsten zal bij de preses een scriba gevoegd worden om naarstig op te schrijven hetgeen waardig is opgetekend te zijn.

Kerkorde GG (2008) Art. 35

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
35

Het ambt van de preses is voor te stellen en te verklaren hetgeen te behandelen is, toe te zien dat een ieder zijn orde houdt in het spreken, de knibbelachtigen en die te heftig zijn in het spreken te bevelen dat ze zwijgen; en over hen, geen gehoor gevende, de behoorlijke censuur te laten gaan. Voorts zal zijn ambt uitgaan, wanneer de samenkomst scheidt.

Kerkorde GG (2008) Art. 36

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
36

Hetzelfde zeggen heeft de classis over de kerkenraad, hetwelk de particuliere synode heeft over de classis en de generale synode over de particuliere.

Kerkorde GG (2008) Art. 37

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
37

In alle kerken zal een kerkenraad zijn, bestaande uit dienaren des Woords en ouderlingen, die ten minste alle weken eens samenkomen zullen, alwaar de dienaar des Woords (of dienaren, zo er meer zijn, bij beurte) presideren en de actie regeren zal. (En ook zal de magistraat van de plaats respectievelijk, indien het haar gelieft, een of twee van de haren, wezende lidmaten der gemeente, bij de kerkenraad mogen hebben om aan te horen en mede over de voorvallende zaken te delibereren.)

Kerkorde GG (2008) Art. 38

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
38

Welverstaande dat in de plaatsen waar de kerkenraad van nieuws is op te richten, het niet zal geschieden dan met advies van de classis. En waar het getal van de ouderlingen zeer klein is, zullen de diakenen mede tot de kerkenraad mogen genomen worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 39

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
39

In de plaatsen waar nog geen kerkenraad is, zal middelertijd bij de classis gedaan worden hetgeen anders de kerkenraad naar uitwijzen van deze kerkenordening opgelegd is te doen.

Kerkorde GG (2008) Art. 40

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
40

Insgelijks zullen de diakenen alle weken samenkomen om met aanroeping van de Naam Gods van de zaken hun ambt betreffende te handelen, waartoe de dienaren goed opzicht zullen nemen en, des nood zijnde, zich daarbij laten vinden.

Kerkorde GG (2008) Art. 41

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
41

De classicale vergaderingen zullen bestaan uit genabuurde kerken, welke elk een dienaar en een ouderling ter plaatse en ten tijde bij hen in het scheiden van elke vergadering goedgevonden (zo nochtans dat men het boven de drie maanden niet uitstelt) daarheen met behoorlijke credentie afvaardigen zullen, in welke samenkomsten de dienaren bij beurte, of anderszins die van deze vergadering verkoren wordt, presideren zullen, zo nochtans dat dezelfde tweemaal achtereen niet zal mogen verkoren worden. Voorts zal de preses onder andere een ieder afvragen of zij in hun kerken hun kerkenraadsvergaderingen houden, of de kerkelijke discipline uitgeoefend wordt, of de armen en scholen bezorgd worden; ten laatste of er iets is waarin zij het oordeel en de hulp der classis tot rechte instelling van hun kerk behoeven. De dienaar die het in de voorgaande classis opgelegd was, zal een korte predikatie uit Gods Woord doen, van welke de anderen oordelen en zo daar iets in ontbreekt, aanwijzen zullen. Ten laatste zullen in de laatste vergadering vóór de particuliere synode verkoren worden die op deze synode gaan zullen.

Kerkorde GG (2008) Art. 42

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
42

Waar in een plaats meer predikanten zijn dan één, zullen die altezamen in de classis mogen verschijnen en keurstemmen hebben, tenzij in zaken die hun personen of kerken in het bijzonder aangaan.

Kerkorde GG (2008) Art. 43

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
43

Aan het einde van de classicale en andere meerdere samenkomsten zal men censuur houden over degenen die iets strafwaardigs in de vergadering gedaan of de vermaningen der mindere samenkomsten versmaad hebben.

Kerkorde GG (2008) Art. 44

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
44

Ook zal de classis enigen van haar dienaren, ten minste twee van de oudste, ervarenste en geschiktste autoriseren om in alle kerken, van de steden zowel als van het platteland, alle jaar visitatie te doen en toe te zien of de leraars, kerkenraden en schoolmeesters hun ambt trouw waarnemen, bij de zuiverheid der leer blijven, de aangenomen orde in alles onderhouden en de stichting der gemeente, mitsgaders der jonge jeugd, naar behoren, zoveel hun mogelijk is, met woorden en werken bevorderen; teneinde zij degenen die nalatig in het een of ander bevonden worden, intijds mogen broederlijk vermanen en met raad en daad alles tot vrede, opbouwing en het meeste profijt der kerken en scholen helpen dirigeren. En iedere classis zal deze visitatoren mogen continueren in hun bediening, zo lang het haar zal goeddunken, tenzij dat de visitatoren zelf, om redenen van welke de classis oordelen zal, zouden verzoeken ontslagen te worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 45

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
45

De kerk waarin de classis, idem de particuliere of generale synode samenkomt, zal zorgdragen dat zij de acten der voorgaande vergadering op de naastkomende bestelt.

Kerkorde GG (2008) Art. 46

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
46

De instructies der dingen die in de meerdere vergadering te behandelen zijn, zullen niet eer geschreven worden voordat de besluiten der voorgaande synoden gelezen zijn, opdat hetgeen eens afgehandeld is, niet wederom voorgesteld wordt, tenzij dat men iets acht veranderd te moeten zijn.

Kerkorde GG (2008) Art. 47

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
47

Alle jaar (tenzij dat de nood een kortere tijd vereist) zullen vier of vijf of meer genabuurde classes samenkomen, tot welke particuliere synode uit iedere classis twee dienaren en twee ouderlingen afgevaardigd zullen worden. In het scheiden zowel van de particuliere als van de generale synode zal een kerk verordend worden die last hebben zal om met advies van de classis de tijd en plaats van de naaste synode te stellen.

Kerkorde GG (2008) Art. 48

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
48

Het zal iedere synode vrijstaan correspondentie te zoeken en te houden met haar genabuurde synode of synoden, in zulk een vorm als zij meest profijtelijk achten zullen voor de algemene stichting.

Kerkorde GG (2008) Art. 49

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
49

Iedere synode zal ook enigen deputeren om alles wat de synode geordonneerd heeft, te verrichten, zowel bij de hoge overheid als bij de respectieve classes onder haar ressorterende, mede om samen of in minder getal over alle examens der aankomende predikanten te staan; en voorts in alle andere voorvallende zwarigheden de classes de hand te bieden, opdat goede enigheid, orde en zuiverheid der leer behouden en gestabiliseerd worden. En dezen zullen van al hun handelingen goede notitie houden om de synode rapport daarvan te doen en, zo het geëist wordt, redenen te geven. Ook zullen zij niet ontslagen wezen van hun dienst voor en aleer de synode zelf hen daarvan ontslaat.

Door de Generale Synode 2007 van de Gereformeerde Gemeenten is in haar vergadering van 27 maart 2008 als aantekening bij artikel 49 en behorende tot het statuut van de Gereformeerde Gemeenten het volgende vastgesteld:

1. de Generale Synode heeft de bevoegdheid om, indien daartoe naar haar oordeel ter bevordering van een geordend kerkelijk leven en ten behoeve van het goed functioneren in het rechtsverkeer aanleiding bestaat, bestaande deputaatschappen als zelfstandige onderdelen met rechtspersoonlijkheid te erkennen en nieuwe als zodanig op te richten;
2. de erkenning c.q. instelling van een zodanig zelfstandig onderdeel dient vergezeld te gaan van de vaststelling van een reglement, waarin in ieder geval het navolgende dient te zijn opgenomen:
a. de naam, het doel en het mandaat van het deputaatschap,
b. de wijze van benoeming van de deputaten door de Generale Synode,
c. de bevoegdheid van het deputaatschap om deel te nemen aan het rechtsverkeer, waarbij alle rechtshandelingen dienen te passen binnen het door de Generale Synode verleende mandaat,
d. het toezicht van de Generale Synode op het beleid van het deputaatschap,
e. de wijze van verantwoording aan de Generale Synode,
f. de wijziging van het reglement,
g. de ontbinding van het deputaatschap door de Generale Synode
.

Kerkorde GG (2008) Art. 50

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
50

De nationale synode zal ordinaarlijk alle drie jaren eens gehouden worden, tenzij dat er enige dringende nood zou zijn om de tijd korter te nemen. Tot deze zullen twee dienaren en twee ouderlingen uit elke particuliere synode (beide van de Duitse en Waalse spraak) afgezonden worden. Voorts zal de kerk die last heeft om tijd en plaats van de generale synode te benoemen (zo deze binnen de drie jaren samen te roepen ware) haar particuliere synode vergaderen (en het ook de naastgelegen kerk die van een andere taal is laten weten, welke vier personen daarheen zenden zal) om met algemeen advies van de tijd en plaats te besluiten. (De kerk die verkoren is om de generale synode tezamen te roepen, wanneer zij met de classis van de tijd en plaats beraadslagen zal, zal dit de hoge overheid intijds te kennen geven, opdat met haar weten, en [zo het haar gelieft mede enigen te zenden tot de classis] van de zaak in tegenwoordigheid en met advies van haar gedeputeerden besloten wordt.)

Kerkorde GG (2008) Art. 51

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
51

(Alzo in de Nederlanden tweeërlei spraak gesproken wordt, is voor goed gehouden dat de kerken der Duitse en Waalse taal op henzelf hun kerkenraad, classicale vergaderingen en particuliere synoden hebben zullen.)

Kerkorde GG (2008) Art. 52

Van de kerkelijke samenkomsten

Artikel
52

(Het is niettemin goedgevonden dat in de steden waar de voorzeide Waalse kerken zijn, alle maanden sommige dienaren en ouderlingen van beide zijden vergaderen zullen om goede eendracht en correspondentie met elkaar te houden en zoveel mogelijk is naar gelegenheid van de nood met raad elkander bij te staan.)

Kerkorde GG (2008) HIII.

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Kerkorde GG (2008) Art. 53

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
53

De dienaren van het Woord Gods, idem de professoren in de theologie (hetwelk ook de andere professoren wel betaamt) zullen de Belijdenis des Geloofs der Nederlandse Kerken ondertekenen, en de dienaren die zulks zullen refuseren, zullen de facto van hun dienst bij de kerkenraad of de classis opgeschort worden, tot de tijd dat zij zich daarin geheel verklaard zullen hebben; en indien zij obstinaat in weigering blijven, zullen zij van hun dienst geheel afgesteld worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 54

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
54

Insgelijks zullen ook de schoolmeesters gehouden zijn de artikelen als boven, of in de plaats van die de christelijke catechismus te ondertekenen.

Kerkorde GG (2008) Art. 55

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
55

Niemand van de gereformeerde religie zal zich onderstaan enig boek of geschrift van hem of van een ander gemaakt of overgezet, handelende van de religie, te laten drukken of anderszins uit te geven, dan dit vooraf doorzien en goedgekeurd zijnde van de dienaren des Woords van zijn classis, of particuliere synode of professoren der theologie van deze provinciën, doch met voorweten van zijn classis.

Kerkorde GG (2008) Art. 56

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
56

Het verbond Gods zal aan de kinderen der christenen met de Doop, zo haast als men de bediening daarvan hebben kan, bezegeld worden, en dat in de openbare verzameling, wanneer Gods Woord gepredikt wordt. Doch ter plaatsen waar niet zoveel predikatiën gedaan worden, zal men een zekere dag in de week verordenen, om de Doop extraordinair te bedienen, zo nochtans dat het zonder predikatie niet zal geschieden.

Kerkorde GG (2008) Art. 57

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
57

De dienaren zullen hun best doen en daartoe arbeiden, dat de vader zijn kind ten Doop presenteert. En in de gemeenten waar men naast de vader ook gevaders of getuigen bij de Doop neemt (welk gebruik, op zichzelf vrij zijnde, niet licht te veranderen is), betaamt het dat men neemt die de zuivere leer toegedaan en vroom van wandel zijn.

Kerkorde GG (2008) Art. 58

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
58

De dienaren zullen in het dopen, zowel der jonge kinderen als der bejaarde personen, de formulieren van de instelling en het gebruik van de Doop, welke tot dien einde onderscheiden beschreven zijn, gebruiken.

Kerkorde GG (2008) Art. 59

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
59

De bejaarden worden door de Doop de christelijke gemeente ingelijfd en voor lidmaten der gemeente aangenomen en zijn daarom schuldig het Avondmaal des Heeren ook te gebruiken, hetwelk zij bij hun Doop zullen beloven te doen.

Kerkorde GG (2008) Art. 60

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
60

De namen der gedoopten, mitsgaders der ouders en getuigen, idem de tijd van de Doop, zullen opgetekend worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 61

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
61

Men zal niemand ten Avondmaal des Heeren toelaten dan die naar de gewoonte der kerk tot welke hij zich voegt, belijdenis der gereformeerde religie gedaan heeft, mitsgaders hebbende getuigenis van een vrome wandel, zonder welke ook degenen die uit andere kerken komen, niet zullen toegelaten worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 62

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
62

Een iedere kerk zal zulk een manier van bediening van het Avondmaal houden als zij oordeelt tot de meeste stichting te dienen. Welverstaande nochtans dat de uitwendige ceremoniën in Gods Woord voorgeschreven, niet veranderd worden en alle superstitie vermeden wordt en dat na voleinding van de predikatie en de algemene gebeden op de predikstoel het formulier van het Avondmaal, mitsgaders het gebed daartoe dienende, vóór de tafel zal worden gelezen.

Kerkorde GG (2008) Art. 63

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
63

Het Avondmaal des Heeren zal ten twee maanden eens, zoveel het mogelijk is, gehouden worden; en het zal stichtelijk zijn, waar het de gelegenheid der kerk lijden kan, dat het op de Paasdag, Pinksterdag en Kerstdag geschiedt. Doch ter plaatsen waar nog geen kerkelijke orde is, zal men eerst ouderlingen en diakenen bij provisie stellen.

Kerkorde GG (2008) Art. 64

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
64

Alzo de avondgebeden in veel plaatsen vruchtbaar bevonden worden, zo zal in het gebruik daarvan elke kerk volgen hetgeen zij acht tot haar meeste stichting te dienen. Doch wanneer men ze begeren zou weg te nemen, zal dit niet zonder het oordeel der classis (mitsgaders der overheid, de gereformeerde religie toegedaan) geschieden.

Kerkorde GG (2008) Art. 65

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
65

Waar de lijkpredikatiën niet zijn, zal men ze niet instellen. En waar ze nu alreeds zijn aangenomen, zal naarstigheid gedaan worden om ze met de gevoeglijkste middelen af te doen.

Kerkorde GG (2008) Art. 66

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
66

In tijden van oorlog, pestilentie, dure tijd, zware vervolging der kerken en andere algemene zwarigheden zullen de dienaren der kerk de overheid bidden dat door haar autoriteit en bevel openbare vasten- en biddagen aangesteld en geheiligd mogen worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 67

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
67

De gemeenten zullen onderhouden, naast de zondag, ook de Kerstdag, Pasen en Pinksteren, met de navolgende dag. En dewijl in de meeste steden en provinciën van Nederland daarenboven nog gehouden worden de dag van de Besnijding en van de Hemelvaart van Christus, zullen de dienaren overal waar dit nog niet in het gebruik is, bij de overheden arbeiden dat ze zich met de anderen mogen conformeren.

Kerkorde GG (2008) Art. 68

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
68

De dienaren zullen alom ’s zondags ordinaarlijk in de namiddagse predikatie de somma der christelijke leer in de catechismus, die tegenwoordig in de Nederlandse kerken aangenomen is, vervat, kort uitleggen, alzo dat deze jaarlijks mag geëindigd worden, volgende de afdeling van de catechismus zelf daarop gemaakt.

Kerkorde GG (2008) Art. 69

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
69

In de kerken zullen alleen de 150 Psalmen Davids, de Tien Geboden, het Onze Vader, de 12 Artikelen des Geloofs, de Lofzangen van Maria, Zacharias en Simeon gezongen worden. Het gezang O God, die onze Vader bist wordt in de vrijheid der kerken gesteld, om het te gebruiken of na te laten. Alle andere gezangen zal men uit de kerken weren, en waar er enige alreeds ingevoerd zijn, zal men deze met de gevoeglijkste middelen afstellen.

Kerkorde GG (2008) Art. 70

Van de leer, sacramenten en andere ceremoniën

Artikel
70

Alzo bevonden wordt dat tot nog toe verscheiden gebruiken in huwelijkse zaken alom onderhouden zijn, en het nochtans wel oorbaar is gelijkvormigheid daarin gepleegd te worden, zo zullen de kerken blijven bij het gebruik dat zij conform Gods Woord en voorgaande kerkelijke ordinantiën tot nog toe onderhouden hebben, totdat bij de hoge overheid (die men daartoe met den eersten zal verzoeken) een generale ordinantie, met advies der kerkendienaren, daarop gemaakt zal zijn, tot welke deze kerkenordening zich in dit stuk refereert.

Door de Generale Synode 2001 van de Gereformeerde Gemeenten is in haar vergadering van 30 januari 2002 als aantekening bij artikel 70 en behorende tot het statuut van de Gereformeerde Gemeenten het volgende vastgesteld:

Overeenkomstig Gods Woord wordt een huwelijk door de kerk beschouwd als een voor de burgerlijke overheid op Bijbelse gronden gesloten huwelijk tussen één man en één vrouw, naar de zin van de instelling voor het leven aangegaan.

Kerkorde GG (2008) HIV.

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Kerkorde GG (2008) Art. 71

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
71

Gelijk de christelijke straf geestelijk is en niemand van het burgerlijke gerecht en de straf der overheid bevrijdt, alzo worden ook naast de burgerlijke straf de kerkelijke censuren noodzakelijk vereist, om de zondaar met de kerk en zijn naaste te verzoenen en de ergernis uit de gemeente van Christus weg te nemen.

Kerkorde GG (2008) Art. 72

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
72

Wanneer dan iemand tegen de zuiverheid der leer of vroomheid van wandel zondigt, zover als het heimelijk is en geen openbare ergernis gegeven heeft, zal de regel onderhouden worden welke Christus duidelijk voorschrijft, Mattheüs 18.

Kerkorde GG (2008) Art. 73

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
73

De heimelijke zonden waarvan de zondaar, bij één in het bijzonder of bij twee of drie getuigen vermaande zijnde, berouw heeft, zullen voor de kerkenraad niet gebracht worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 74

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
74

Zo iemand, van een heimelijke zonde van twee of drie personen in de liefde vermaand zijnde, geen gehoor geeft, of anderszins een openbare zonde bedreven heeft, zulks zal de kerkenraad aangegeven worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 75

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
75

Van alzulke zonden die vanwege hun natuur openbaar of door verachting der kerkelijke vermaningen in het openbaar gekomen zijn, zal de verzoening (wanneer men zekere tekenen der boetvaardigheid ziet) openbaar geschieden, door het oordeel van de kerkenraad. En ten plattelande, of in mindere steden, waar maar één dienaar is, met advies van twee genabuurde kerken, in zulk een vorm en manier als tot stichting van een iedere kerk bekwaam zal geoordeeld worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 76

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
76

Zo wie hardnekkig de vermaning van de kerkenraad verwerpt, idem wie een openbare of anderszins grove zonde gedaan heeft, zal van het Avondmaal des Heeren afgehouden worden. En indien hij, afgehouden zijnde, na verscheiden vermaningen geen teken der boetvaardigheid bewijst, zo zal men ten laatste tot de uiterste remedie, namelijk de afsnijding, komen, volgende het formulier naar het Woord Gods daartoe gesteld. Doch niemand zal afgesneden worden dan met voorgaand advies der classis.

Kerkorde GG (2008) Art. 77

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
77

Aleer men tot de afsnijding komt, zal men de hardnekkigheid van de zondaar de gemeente openlijk te kennen geven, de zonden verklarende, mitsgaders de naarstigheid aan hem bewezen in het bestraffen, afhouden van het Avondmaal, en menigvuldige vermaningen, en zal de gemeente vermaand worden hem aan te spreken en voor hem te bidden. Zodanige vermaningen zullen er drie geschieden. In de eerste zal de zondaar niet genoemd worden, opdat hij enigszins verschoond zal worden. In de tweede zal met advies der classis zijn naam uitgedrukt worden. In de derde zal men de gemeente te kennen geven dat men hem, tenzij hij zich bekeert, van de gemeenschap der kerk uitsluiten zal, opdat zijn afsnijding, zo hij hardnekkig blijft, met stilzwijgende bewilliging der kerk geschiedt. De tijd tussen de vermaningen zal in het oordeel van de kerkenraad staan.

Kerkorde GG (2008) Art. 78

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
78

Wanneer iemand die geëxcommuniceerd is, zich wederom wil verzoenen met de gemeente door boetvaardigheid, zo zal het vóór de handeling van het Avondmaal, of anderszins naar gelegenheid, tevoren de gemeente aangezegd worden, teneinde hij ten naastkomenden Avondmaal (zover niemand iets weet voort te brengen ter contrarie) openbaar met professie van zijn bekering weer opgenomen wordt, volgende het formulier daarvan zijnde.

Kerkorde GG (2008) Art. 79

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
79

Wanneer de dienaren des Goddelijken Woords, ouderlingen of diakenen een openbare grove zonde bedrijven, die der kerk schandelijk of ook bij de overheid strafwaardig is, zullen wel de ouderlingen en diakenen terstond door voorgaand oordeel van de kerkenraad van die en van de naastgelegen gemeente van hun dienst afgezet, maar de dienaren opgeschort worden. Maar of zij geheel van de dienst af te zetten zijn, zal in het oordeel der classis staan.

Kerkorde GG (2008) Art. 80

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
80

Voorts onder de grove zonden die waardig zijn met opschorting of afstelling van de dienst gestraft te worden, zijn deze de voornaamste: valse leer of ketterij, openbare scheurmaking, openlijke blasfemie, simonie, trouweloze verlating van zijn dienst of indringing in de dienst van een ander, meinedigheid, echtbreuk, hoererij, dieverij, geweld, gewoonlijke dronkenschap, vechterij, vuil gewin; in het kort alle zonden en grove feiten die de auteur voor de wereld eerloos maken en in een ander gewoon lidmaat der kerk de afsnijding waardig zouden gerekend worden.

Kerkorde GG (2008) Art. 81

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
81

De dienaren des Woords, ouderlingen en diakenen zullen onder zich de christelijke censuur uitoefenen en elkaar van de bediening van hun ambt vriendelijk vermanen.

Kerkorde GG (2008) Art. 82

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
82

Degenen die uit de gemeente vertrekken, zal een attestatie of getuigenis van hun wandel bij advies van de kerkenraad meegegeven worden onder het zegel der kerk of, waar geen zegel is, van twee ondertekend.

Kerkorde GG (2008) Art. 83

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
83

Voorts zal de armen, om genoegzame oorzaken vertrekkende, van de diakenen bijstand gedaan worden, naar discretie, mits aantekenende op de rug van hun attestatie de plaatsen waar ze heen willen en de hulp die men hun zal gedaan hebben.

Kerkorde GG (2008) Art. 84

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
84

Geen kerk zal over andere kerken, geen dienaar over andere dienaren, geen ouderling noch diaken over andere ouderlingen of diakenen enige heerschappij voeren.

Kerkorde GG (2008) Art. 85

Van de censuur en kerkelijke vermaning

Artikel
85

In middelmatige dingen zal men de buitenlandse kerken niet verwerpen, die een ander gebruik hebben dan wij.

Kerkorde GG (2008) Art. 86

Artikel
86

Deze artikelen, de wettelijke ordening der kerken aangaande, zijn alzo gesteld en aangenomen met algemeen akkoord, dat ze (zo het profijt der kerken anders vereist) veranderd, vermeerderd of verminderd mogen en behoren te worden. Het zal nochtans geen bijzondere gemeente, classis of synode vrijstaan zulks te doen, maar ze zullen naarstigheid doen om die te onderhouden, totdat anders van de generale of nationale synode verordend wordt.